Evangelisch-Lutherse Gemeente Het Gooi

Logo PKN

Onderweg van Pasen naar Pinksteren

Pinksteren - feest van de uitstorting van de Heilige Geest
Pinksteren is het feest van de uitstorting van de Heilige Geest. In het verhaal van het tweede hoofdstuk van het boek Handelingen wordt dit gesymboliseerd door wind, maar vooral door vuur. Veel christelijke schilderijen die het Pinksterfeest Ikoon overdenkingverbeelden kun je herkennen aan het vuur en de vlammen. Of zoals letterlijk in het boek staat beschreven: aan de tongen als van vuur. In deze miniatuur van een 14de eeuws missaal uit East Anglia vormen de tongen zelfs een soort spiegelbeeld van de vleugels van de duif.

Feest van spreken in tongen
In het boek Handelingen wordt het prachtig verteld. De tongen van vuur verdelen zich over alle hoofden en dan kunnen ze elkaar allemaal verstaan, ook al spreken ze in andere tongen. De Bijbelse betekenis van tong is nuchter en staat naast de letterlijke betekenis voor ‘tong’ gewoon voor ‘taal’. Het wonderlijke is dat ze elkaar nu in hun eigen taal kunnen verstaan en wel voor een heel specifiek doel: elkaar kunnen vertellen van Gods grote daden. De boodschap is dat er met Pasen een wonder, een ongelofelijke daad is gebeurd. Iets dat de hele wereld moet weten. Dat de dood, het leed en de verdrukking niet het laatste woord kregen en krijgen. Een verhaal dat buiten de perken van ons verstand gaat.

Pinksteren – tot rijping komen van wat met Pasen is gebeurd
Pinksteren vieren we op de 50ste dag na Pasen. Het is een dag die te maken heeft met het tot rijping komen. In vroegere tijden ging het misschien om het oogstfeest. Een feest waarbij het zaadje dat met Pasen/Pesach, het feest van de uittocht uit de slavernij, het feest van de opstand tegen de doodsmachten met Jezus, werd geplant, groeit en rijpt. Een rijpingsproces dat leidt tot nieuwgevonden geloof en vertrouwen bij hen die durven te geloven. Voor hen die met al hun twijfels en ondanks tegenslagen, daarover durven te vertellen en te getuigen.

Spreken in tongen – onlangs in het nieuws
Een filmpje dat op social media vaak werd gedeeld, was dat van Paula White, de geestelijk adviseur van Trump. Zij sprak in een soort tongentaal een uren durend bezwerend gebed uit voor de zege van haar beschermeling Trump. Paula White is een belangrijke vertegenwoordiger van de evangelicale stroming van de prosperity gospel, ook wel bekend als het welvaartsevangelie.

Voor de aanhangers van dit evangelie komen geld, rijkdom en macht voort uit Gods genade. Wie machtig is of rijk, mag zich door God gezegend weten. Deze benadering bevreemdt mij zeer, en dat is nog zacht uitgedrukt. Wat een vermetelheid om God voor je eigen welvaarts- en machtskarretje te spannen. Helaas verspreidt deze manier van omgaan met de Bijbel zich vanuit deze kringen als een olievlek over de wereld.

Het ‘dikke ik’ van de Verlichting ook in evangelicale kringen
Het gemak en de zekerheid waarmee wordt bepaald hoe God werkt en wat Jezus Christus voor eenieder betekent, is op z’n zachts gezegd aanmatigend. Het laat zien dat met name het christelijk fundamentalisme een gedachtegoed herbergt waarin net als tijdens de Verlichting het centraal stellen van het eigen ego voorop staat. Niet het verhaal is leidend, maar mijn interpretatie en wat in mijn straatje past.

Waar is de zachtmoedige, de onzelfzuchtige, de lijdende kant?
Bonhoeffer benadrukte de plaats van een christen in zijn gedicht ‘Christen en Heiden’ op een zeer nadrukkelijke manier. “Mensen gaan naar God in hun nood, smeken om hulp, vragen om brood en geluk (…) zo doen ze allen, christen en heiden”. In een volgend couplet zegt hij: “Mensen gaan naar God in zijn nood, vinden hem dakloos, verarmd veracht (…) Christenen staan bij God in zijn lijden.”

Feest van de gemeente waar lijden niet dood wordt gezwegen
Pinksteren is het feest van de gemeente. Een feestdag, zoals het Bijbelverhaal ons vertelt, waarop allen bij elkaar komen. Wat een gemis is het als dat niet kan en dat we genoodzaakt zijn vooral met digitale middelen te communiceren. Toch wil Gods Geest ons ook nu troosten, vasthouden en meenemen in het vertrouwen dat het verhaal nooit stopt en verder reikt dan de dood en het leed van Goede Vrijdag. Pinksteren mogen we vieren met welke woorden dan ook.
Ds. Willy Metzger