Evangelisch-Lutherse Gemeente Het Gooi

Logo PKN

Jezus wandelt zomaar over het water?

Een wonderbaarlijk verhaal
Evangelist Matteüs reikt de toehoorder letterlijk en figuurlijk een wonderbaarlijk verhaal aan midden in hoofdstuk 14. Jezus verschijnt wandelend over het water aan zijn leerlingen, die bedreigd door hoge wind en golven in het nauw zijn gekomen.

Hoe makkelijk het gaatoverdenking
Opvallend is hoe makkelijk het Jezus lijkt af te gaan, dat wandelen over het water. Het lijkt als of de evangelist hier wil verwijzen naar het verhaal in Genesis waarin God wandelt in de tuin van Eden.

Water, dat is de zee
De dreiging die voor de leerlingen van het water uitgaat heeft geen vat op hem. Dat is opvallend omdat in dit verhaal met het water letterlijk de zee wordt bedoeld en niet het overzichtelijkere water van bij-voorbeeld een meer(tje). Zie de afbeelding uit de basiliek van Monreale, een plaats in Zuid-Italië, dicht bij Palermo. Dit is een mozaïek uit de 13de eeuw. De hoge en bedreigende golven komen zeer nadrukkelijk in beeld.

De wateren van de zee staan voor levensbedreiging
De wateren van de zee staan in overdrachtelijke Bijbelse zin vaak voor bedreiging en onheilzaam gebied. Zeker als je terugverwijst naar het scheppingsverhaal van Genesis, waarin God in zijn schepping zeer nadrukkelijk een veilige plek voor mensen creëert door de wateren door middel van een beschermend gewelf buiten te sluiten. Dat geldt ook voor de bedreigende wateren van de Rode Zee, bij de bevrijding uit Egypte.

Jezus heeft het water geheel onder controle
Hij wandelt er met gemak overheen. Maar doet hij dat zomaar? Nee, Hij wandelt er met gemak overheen omdat Matteüs ons voor ogen wil houden dat hier iemand te zien is die een macht heeft die ons verstand en kennis te boven gaat. Met deze speelsheid wil Matteüs de toehoorders vertrouwen geven. Ze vertellen dat dreigingen zoals tegenwind, golven en wat de leerlingen ook mogen ervaren, bij Hem volledig onder controle zijn.

‘Help, een spook’
Maar ineens blijkt dat dit gemak, deze onmogelijke mogelijkheid, de leerlingen nog meer angst inboezemt. Jezus die boven de bedreigende doodsmachten staat en gaat. Kunnen zij dat wel aan? Kunnen wij het wel aan om ons aan hem toe te vertrouwen? Hoe zit het met onze twijfels, onze onzekerheden en onze eigenwijsheden? Het zien van dit wonder is niet genoeg. “Help, een spook’”, roepen de leerlingen dan ook met grote verbazing en angst. Iets wat buiten onze gewone kaders gaat, dat is pas bedreigend.

Aanspreken en bekend maken
Pas als Jezus hen aanspreekt met “Ik ben het”, groeit het vertrouwen dat de leerlingen zich niet over hoeven over te leveren aan de bedreigende machten die hen omgeven. De rol van Petrus is in dit verhaal cruciaal. Hij durft het aan om in Jezus’ vertrouwen tegen de doodsmachten mee te gaan. En als hij begint te twijfelen en het dreigt mis te gaan, dan durft hij te roepen: “Heer, red mij”.

Vertrouwen ook in deze tijd belangrijk
Dit vertrouwen, deze overgave is essentieel. Ook in onze gemeente waar mensen zich kwetsbaar mogen opstellen en onzekerheden met elkaar delen. Dat is nodig in een tijd waarin er genoeg machten zijn die het op ons hebben gemunt. Dan denk ik bijvoorbeeld aan de algoritmes die steeds meer ons leven bepalen en steeds beter weten hoe ze ons moeten beïnvloeden en verleiden.
Jezus’ geloof en Jezus’ vertrouwen in ons helpen ons hopelijk om ons niet volledig door moderne zeeën te laten opslokken. Om elkaar wakker te schudden en ons zo uit de bubbel van wat voor wateren dan ook te laten trekken. Ga daarom ook als hedendaagse toehoorder mee in het vertrouwen in Jezus dat Matteüs ons voorhoudt: wat voor machten het ook op ons hebben gemunt, ze hebben niet het laatste woord.

Ds. Willy Metzger