Evangelisch-Lutherse Gemeente Het Gooi

Logo PKN

Lutherse identiteiten

Ontmoeting over lutherse identiteiten
Het voorjaarsuitje van onze gemeente dat ons deze keer naar Den Haag leidde, had een nadrukkelijke inhoudelijke component over lutherseFoto Overdenking identiteiten. Meestal spreken we hier in Nederland over wat belangrijk is voor ‘onze’ eigen lutherse identiteit, maar dit keer keken we verder dan onze eigen beleving en ervaringen. Het thema werd aangereikt vanuit een studieproces van de Lutherse Wereldfederatie. De studie omvat een speurtocht naar hoe gevarieerd het ‘luthers-zijn’ is in de vele lidkerken van de Lutherse Wereldfederatie. Het is dan ook niet een zoektocht naar één vast omlijnde lutherse identiteit maar naar de veel-kleurige rijkdom van de manieren waarop ons geloof wereldwijd gestalte krijgt.

Is er een specifieke lutherse getuigenis van het geloven?
De Lutherse Wereldfederatie heeft het luthers gedachtegoed en geloven als basis genomen, maar zoekt in deze studie nog specifieker naar de uitingen van de lutherse spiritualiteit. Aan deze gedachte liggen de gemeenschappelijke waarden van het luthers geloven ten grondslag en dat de plaatselijke gemeenten en gemeenschappen op basis hiervan gestalte geven aan de opdracht om gemeente van Christus te zijn. De studie probeert boven tafel te krijgen hoe verscheiden het geestelijk leven is telkens in de eigen context en situatie.

Wat zijn deze gemeenschappelijke waarden?
Chad Remmer, vanuit de Lutherse Wereldfederatie als voortrekker bij dit proces betrokken, formuleerde het - door mij vrij vertaald - als volgt: wat ons samenbrengt is het belijden van ons geloof dat wij uit genade en door ons geloof in Christus gerechtvaardigd zijn.
Dat betekent dat het aan onszelf is om een relatie tot God te hebben. Dat er niet wordt bemiddeld door derden en dat het aan onszelf is om onze naasten lief te hebben en dienstbaar te zijn. Er is geen kant en klaar pakketje van regels en plichten, maar veeleer een toezegging die ons de vrijheid geeft om ons geloof op verschillende, passende manieren te beleven en daar uitdrukking aan te geven.

Het studieproces over identiteit wil ons uitnodigen en helpen om te reflecteren op ons eigen geloven. En ons bewust maken van ons eigen handelen binnen de veelkleurige veelheid van stemmen die in het proces tot uitdrukking komen. Doel is het leren horen en zien van de samenklank in de veelheid van geluiden die de lutherse traditie wereldwijd rijk is.

Ook een doel van het proces: een tegengeluid laten horen en zien
De centrale en gemeenschappelijke waarden van het luthers geloven zijn onder andere vrijheid, liefde en de dienst aan de naaste. Deze visie en gerichtheid van in het leven staan, vormen in de ogen van de initiators een nadrukkelijk tegengeluid tegenover de huidige globale ontwikkelingen. Zij doelen daarmee met name op bepaalde populistische stromingen en een terugtrekken in de eigen bubbel.

Leren zien hoe wij verbonden zijn
De gemeenschap van de bij de Lutherse Wereldfederatie aangesloten kerken wil een ander geluid laten horen: de toon van verbondenheid. Het is een geluid dat anders klinkt dan de wereldwijde tendensen van afgrenzen en uitsluiten en de toegenomen inkomensongelijkheid en rechtsposities van zwakkeren.

Vragen over wat je luthers geloof in onze samenleving betekent
Vanuit bovenstaande visie van gemeenschappelijke waarden vertrok het studieproces van de Lutherse Wereldfederatie. De federatie wil door middel van deze studie lidkerken uit de hele wereld uitnodigen om, verbonden met deze basiswaarden, aan elkaar te vertellen hoe het is om als lutheranen op meest uiteenlopende plekken op deze aarde te geloven. En onder welke culturele en politieke omstandigheden het geloof tot uitdrukking komt.
Het gaat om de vraag hoe mensen hun geloof uiten en beleven. Deze vraag kwam tot uitdrukking in de vragen van een wereldwijd uitgezette enquête.

Enkele enquêtevragen en uitdagingen voor ons
Tijdens onze ontmoeting met de Haagse lutheranen bogen we ons over diverse vragen uit deze enquête. Met name de samenhang van vieren en muziek riep veel herkenning bij ons op. Het blijft een uitdaging en een zoektocht om de hoop en het verlangen van de gemeenschap gestalte te geven en je daarbij door Gods Geest te laten leiden. Zo willen we blijven proberen om ook vanuit onze gemeenschap een tegengeluid te laten klinken. In alle kleinheid, in alle vergrijzing en in alle gebrokenheid, maar ook in alle vasthoudendheid. Omdat wij vastgehouden worden en dat hopelijk ook weten. Weten dat Gods Geest sterker is dan onze twijfels en groter dan ons hart.

Enkele enquêtevragen om te blijven doordenken:

Welke van de volgende beweringen zijn van toepassing?

o De kerkelijke liturgie vormt mijn identiteit als lutheraan
o Ik begrijp de vijf boeken van Mozes en het evangelie
o Mijn lutherse identiteit is belangrijk voor mij
o Mijn culturele, etnische of voorouderlijke traditie maakt deel uit van mijn lutherse identiteit
o Ik kan uitleggen wat het betekent om luthers te zijn
o In mijn omgeving zijn lutheranen een minderheid
o Ik ben gedoopt
o Ik heb belijdenis gedaan als een lutheraan
o Het betekent niets voor mij om lutheraan te zijn

Welke van de volgende beweringen zijn van toepassing?

o Ik zie momenteel tekenen van vernieuwing in mijn kerk
o Ook buiten de kerk ervaar ik het werk van Gods Geest
o Mijn kerk bevordert welzijn of genezing
o Ik voel de Heilige Geest in mijn leven werken
o Mijn ideeën over de Geest van God worden gevormd door inheemse of traditionele overtuigingen en culturele gebruiken

Welk verschil maakt christen/lutheraan zijn in je leven?

Ds. Willy Metzger