Verwachten, wachten en geduld hebben?
Kunnen we dat nog wachten en geduld hebben
Het lijkt wel als of we in onze tijd steeds minder geduld hebben, vooral met elkaar. Hoogoplopende emoties bepalen de sociale omgang, bijvoorbeeld in het verkeer, maar zeker in het digitale communicatieveld, waar van alles en nog wat over de schutting wordt gegooid en onze omgang met elkaar wordt bepaald. Een inhouden, een ingetogenheid, een beheerstheid, het lijkt niet meer van deze tijd.
Advent – een actieve tijd van verwachten
De adventstijd is, zoals de naam van deze periode al zegt, voor ons de tijd waarin we de verwachting van de komst van de Heer vieren. De adventstijd is een voorbereidingstijd waarin we met verlangen uitkijken naar iemand. Het is niet verwonderlijk dat dit verwachten vanuit een Bijbelse visie een zeer actieve bezigheid is. Het is een soort wachten waarbij je uitkijkt naar iemand die je graag te gast wilt hebben en tijdens dat uitkijken ben je behoorlijk in de weer voor diegene die je verwacht. Je bereidt jezelf voor en je draagt er zorg voor dat alles goed op orde is zodat diegene die je verwacht op ieder moment kan komen. Je doet gewoon je best, om alle het mogelijke te doen, om diegene die komt te kunnen verwelkomen. Het verwachten dat liturgisch uitdrukking krijgt in de periode van advent is in eerste instantie een vooruit kijken naar de komst en het verschijnen van de Messias en niet zomaar een achterom kijken naar iets dat lang geleden ooit is gebeurd, de geboorte van een kind in Bethlehem. Het ene is niet los te zien van het andere maar het accent ligt vanuit het oogpunt van een vierende gemeente net iets anders.
Een tijd waar geduld een rol speelt
Bij dit verwachten speelt hoe dan ook geduld een belangrijke rol. Kan de tijd van bezinning die de adventsperiode wil zijn, niet voor ons ook een oefenperiode zijn om weer te leren meer geduld te houden met onszelf en vooral met elkaar. Geduld niet in de zin van berusting, van ik kan er toch niets aan doen, of van een opgelegd krijgen om de handen in de schoot te leggen. Velen horen dit soort berusting ook terug in het kinderlied van Hanna Lamm, ‘Stil maar, wacht maar, alles wordt nieuw’.
Geduld in verband met het verwachten van advent gaat echter niet om een afgedwongen gedogen van een situatie, waar juist ongeduld veel beter op z’n plaats zou zijn. Hoe vaak werd in de kerkelijke traditie met maar al te veel conservatief eigen belang berusting gepreekt.
Geduld als basis van een lange adem
Geduld zoals ik dat hier zie, heeft veel meer te maken met lankmoedigheid, met een lange adem volhouden en niet zo zeer met apathie of lamgeslagen zijn. Het geduld dat hierbij hoort heeft te maken met een tegendraadsheid, die met een eigenwijs stilstaan ingaat tegen al ons drukke rennen en haasten van hot naar her. In die zin heeft geduld dan ook banden met onze liturgie, met ons vieren en dienen op zondag. Ook daarin is een element van stilstaan, van rusten en van op adem komen belangrijk. Geduld houdt zo nauw verband met een pas op de plaats maken dat een bepaald perspectief open houdt, met een bepaalde manier van bezinnen. Geduld zo bezien geeft moed om te blijven hopen dat het anders kan, ook al is het nu niet makkelijk te zien en te ervaren.
Geduld legt daarmee het verband tussen verwachten en volhouden. We kunnen volhouden omdat ook God geduld blijft houden met ons. Er valt nog wat te verwachten, van God en van ons. Probeer je te oefenen in (actief) geduld. Dat verwachten en volhouden komt mooi tot uitdrukking in het adventslied van Henk Jongerius, in ons liedboek als lied 462 te vinden:
1. Zal er ooit een dag van vrede, zal er ooit bevrijding zijn voor wie worden doodgezwegen levenslang gebroken zijn?
2. Zal er ooit een blijvend heden vol van goede vrede zijn waar geen pijn meer wordt geleden en het leven nieuw zal zijn?
3. Zie de takken aan de bomen waar het jonge groen ontluikt tot een stralend nieuwe zomer waar de vredesbloesem ruikt.
4. Zie de sterren aan de hemel waar het duister van de nacht door hun schijnsel wordt verdre-ven tot een nieuwe dag die lacht.
5. Zoals bomen mensen tonen dat er kracht tot groeien is zal de zoon der mensen komen die de boom des levens is.
6. Zoals sterren mensen melden dat geen nacht te donker is zal een kind ons komen redden dat het licht der wereld is.
Laten we met deze geduldige leerschool van een actief verwachten dat helpt om vol te houden, op weg gaan in dit nieuwe kerkelijke jaar.
Ds. Willy Metzger