Evangelisch-Lutherse Gemeente Het Gooi

Logo PKN

Tijd voor verandering?

We staan weer te trappelen
De vakantietijd komt eraan en eindelijk dalen de besmettingscijfers. We staan inmiddels te trappelen om weer op vakantie te gaan. Leek in de meivakantie een vakantie in eigen land nog het hoogst haalbare, op dit moment bestoken de reisbureaus ons alweer met tal van aanbiedingen voor verdere reizen.

Gaan we weer ‘back to normal’? Weer terug naar de tijd zoals die was voor corona? Dat lijkt een grote wens van velen. En dat is begrijpelijk na alle beperkingen van het afgelopen jaar. Toch is het, met de vele besmettingen in de wereld en de kans op nieuwe mutaties, de vraag of we als samenleving niet toch een nieuw normaal moeten ontwikkelen.

Coronatijd als tijd van verandering?
Al vanaf het begin van de coronatijd klinkt het pleidooi van de Tsjechische priester Tomas Halik. Hij riep dat deze tijd een tijd van verandering kan zijn. Een tijd die ons uitnodigt om na te denken over onze mogelijkheden en hoe daarmee om te gaan. Een tijd van bezinning die ons wijst op onze verantwoordelijkheden in een steeds globalere samenleving waarvan de schaduwkanten duidelijk zichtbaar worden en waar de coronapandemie er één van is. Hij is ervan overtuigd dat na alles wat dit virus teweeg heeft gebracht de toekomst eigenlijk niet meer hetzelfde zal zijn.

Tijd voor verandering van de kerk?
Halik wijst in zijn pleidooi in het bijzonder op de noodzaak om als kerk, als gemeente, te blijven veranderen. Hij ziet deze tijd van zichtbaar lege kerken als een waarschuwing. Zijn de lege kerken niet het vege profetische waarschuwingsteken van wat ons bij hem in Tsjechië, bij ons in Nederland en in heel Europa uiteindelijk te wachten staat? Waarschuwen ze ons niet dat we als we zo doorgaan het hooguit pappen en nathouden is en dat uiteindelijk het licht uitgaat? Dat dat een reële optie is weten we al langer. Maar zijn er nog andere opties?

Grote crisis door toenemende onzekerheid
Volgens Halik is niet de secularisatie het grote probleem van de kerk en de samenleving, maar een algehele crisis wat betreft onze zekerheden.We zijn onzeker over wat ons te wachten staat in deze globale economie met haar ongebreidelde marktwerking. We zijn onzeker over onze sociale verworvenheden, over het klimaat, de toekomst van de aarde en onze (klein)kinderen. Deze onzekerheden raken ons allemaal, of we nu bij een kerkelijke gemeente betrokken zijn of niet.

Proberen antwoorden te vinden op deze crisis
De uitdaging is om antwoorden te vinden of in ieder geval vragen te stellen bij deze crisis. Belangrijk is dat dit op een zoekende manier gebeurt. Geloof en vertrouwen is niet het vasthouden aan zekerheden, maar het zoeken naar een weg in navolging van Jezus. Daarbij delen we onze vragen in onze zoektocht naar geloof en vertrouwen. En hopelijk leidt dit tot een gelovig en betrouwbaar aanwezig zijn van de kerk in de samenleving.

Wie kunnen en willen we zijn als gemeente van Jezus Christus?
Een vitale, betrouwbare gemeente probeert in de ogen van Tomas Halik drie elementen met elkaar te verbinden. Het eerste element is het samen onderhouden van een doordacht geloof. Een geloof dat capabel is om een intellectuele dialoog te voeren met onze overwegend agnostische, soms antikerkelijke en ook ‘apatheïstische’ samenleving. Het begrip apatheïstische is een speciaal begrip van Halik. Daarbij doelt hij op mensen die niet meer naar betekenis willen zoeken en onverschillig staan ten opzichte van zingevings- en geloofsvragen.

Het tweede element is dat zo’n gemeente ruimte en plek biedt voor persoonlijke geestelijke groei en een contemplatieve levenshouding. Het derde is dat een vitale gemeente naar buiten is gericht, geëngageerd is en betrokken is bij de mensen om haar heen. Zij heeft oog voor hun noden.

Basis voor wat wij willen als gemeente
Deze punten lijken mij een goede basis en een spiegel voor wat wij willen en kunnen als kleine gemeente van Jezus Christus van lutherse signatuur binnen de Protestantse kerk. Laten wij als gemeente op zoek gaan naar hoe we verder kunnen na de periodes van strenge en minder strenge lockdowns. En laten we onderzoeken hoe we ons kerkgebouw passend kunnen inrichten voor de komende jaren.

Ds. Willy Metzger