Evangelisch-Lutherse Gemeente Het Gooi

Logo PKN

Andere ogen kijken mee!

Decentring – uit je kring gehaald
Uit je kring gehaald worden, of om het moderner te zeggen, je uit je eigen bubbel laten halen, dat is een van de hoofddoelen van de uitwisselingsprojecten die de Stichting Zebra regelmatig organiseert tussen predikanten uit Zuid-Afrika en predikanten hier in Nederland. Dat gebeurde hopelijk met ds. Malcolm James tijdens zijn aanwezigheid hier in onze gemeente. Maar dat gebeurde hopelijk ook met ons, door de ontmoetingen die wij met hem mochten hebben.
Opnieuw naar bekende dingen kijken
Dit bezoek en vooral de gesprekken en doordenking van wat je met elkaar meemaakt, brengen bepaalde dingen die in onze samenleving en in onze gemeente spelen weer duidelijker in mijn blikveld, zoals secularisatie, individualisering en grote anonimiteit, vergrijzing en waar is een visie voor de toekomst in ons maatschappelijk samenleven? Tegelijkertijd is het ook verbazingwekkend hoe de kracht van een kleine gemeenschap als de onze door hem ervaren wordt.
Een gemeenschap waar je met je naam wordt aangesproken en gekend bent.
Een van de eerste dingen die ds. James opvielen waren, dat je hier mag zijn als iemand die bij name gekend wordt en aangesproken. Dat er in alle breekbaarheid iets zichtbaar wordt van het er zo mogen zijn als je bent, als een mens voor Gods aangezicht. Gemeenschap is er in zijn gemeente in Zuid-Afrika zonder meer, maar op een andere manier. Immers om door iedereen bij name gekend te zijn is in een gemeente met rond de 3000 leden niet makkelijk in praktijk te brengen.
Vergrijzing als een punt van zorg
Diverse activiteiten van onze gemeente mocht ds. James meemaken. Daarvan vindt u elders in deze Lutheraan een verslag. Maar wat hem nadrukkelijk opviel, en dat lag niet alleen aan de vakantieperiode, is de afwezigheid van jongere gemeenteleden. Dat hij als dertiger hooguit één of twee gemeenteleden van zijn leeftijd ontmoette, maakte een zorgelijke indruk op hem. Een zorg over de toekomst van onze kerk, die we als gemeente zeker herkennen en delen. Tegelijkertijd sprak hij met hoge achting en verbazing over de veerkracht en het engagement van veel oudere gemeenteleden. Mensen van boven de 70 worden in zijn gemeente vaak als oud en niet meer bij de tijd afgeschreven. Het tegendeel was hier bij ons zijn ervaring en deze indruk wilde hij ook graag meenemen als bemoediging voor zijn oudere gemeenteleden in Zuid-Afrika.
Vergaande individualisering en secularisatie
Naast de vergrijzing van onze samenleving viel hem nadrukkelijk de invloed van de secularisatie gecombineerd met een vergaande individualisering op en hoe deze hun sporen trekken in onze samenleving.
De prachtige orde van ons systeem van openbaar vervoer, treinen die op tijd rijden, de OV-chipkaart, de OV-fiets, maakte een grote positieve indruk, zeker in vergelijking met Zuid-Afrika, waar treinen overvol zijn en zelden op tijd rijden. Maar tegelijkertijd was het voor hem haast onmogelijk om met medereizigers in gesprek te komen. Eenieder zat opgesloten in het netwerk van zijn eigen mobiele apparaat. Om je heen kijken en met mensen in gesprek komen terwijl je reist, daarvan is hier nauwelijks sprake.
Probeer de jongere generatie niet los te laten
Een belangrijk punt bij de gesprekken was telkens wat hebben wij als kerk te bieden, ook aan de jongere generatie. Naar aanleiding van een toespraak van minister Wopke Hoekstra viel ds. James op dat hier vooral naar het verleden wordt teruggekeken, maar dat een goede visie om vooruit te kijken vaak ontbreekt. De kerk, als gemeente van Jezus Christus, heeft op dit gebied wat te bieden, in alle breekbaarheid en juist in alle kwetsbaarheid, door vragen te blijven stellen hoe je om gaat met de vreemdeling, hoe je omgaat met sociale ongelijkheid. Daar heeft de samenleving, daar heeft de jongere generatie recht op.
Bij dit vragen helpt onder andere een oriëntatie op de oecumene, op de kerk van alle tijden en plaatsen. Als gemeente van Jezus Christus ben je altijd een gemeenschap die verder reikt dan dat wat je plaatselijke gestalte geeft. Er is bij alle verscheidenheid en onderscheid van context, een verbondenheid in Christus tussen bijvoorbeeld onze Lutherse gemeente hier, en de gemeente in Zuid-Afrika waar ds. James herder en leraar is daar.
Verbondenheid met een basis van wederzijdse erkenning
Naar aanleiding van de documentaire die we samen keken van Adriaan van Dis, weerzien met Zuid-Afrika, en de moeilijke economische situatie, kwam de vraag naar voren wat wij hier zouden kunnen betekenen voor bijvoorbeeld projecten in de gemeente aldaar. Maar hierbij, zo kwam uit de gesprekken naar voren, is terecht voorzichtigheid geboden. Een verbondenheid aangaan, gaat om wederzijdse erkenning, gaat erom wat beide kanten aan elkaar hebben en wat we van elkaar kunnen leren. Eerst maar afwachten hoe het uw predikant vergaat, als hij hopelijk volgend jaar naar Zuid-Afrika mag, en te gast mag zijn in een gemeente aldaar. Een mooi perspectief en er valt nog heel wat van elkaar te leren.

Ds. Willy Metzger