Evangelisch-Lutherse Gemeente Het Gooi

Logo PKN

Een verklaring van wat?

De Nashvilleverklaring ging even rond
Veel beroering wekte in januari de vertaling en ondertekening van de zogenaamde Nashville-verklaring door diverse mannenbroeders van zwaardere gereformeerde snit. Een door zeer conservatieve christenen in Amerika uitgebrachte verklaring waarin benadrukt wordt dat enkel het huwelijk van een man en vrouw werkelijk Bijbels zou zijn.
Beginnen met het positieve – wij hebben een regenboogvlag
Laat ik eerst maar met het positieve beginnen dat de Nashville-verklaring bij ons teweeg bracht. Toen de oproep van de Lutherse synode kwam om als protest tegen de Nashville-verklaring de regenboogvlag uit te hangen, moesten wij vaststellen dat we aan dit verzoek niet zomaar konden voldoen, hoe graag we dat ook wilden. We hadden nog geen regenboogvlag! Gelukkigerwijs hebben enkele kerkenraadsleden op de laatste kerkenraadsvergadering snel de daad bij het woord gevoegd en een vlag besteld. Vanaf nu kunnen wij met de regenboogvlag kenbaar maken dat wij een inclusieve gemeente zijn, die geen onderscheid in geaardheid kent.
Andere positieve punten
Verder bracht de verklaring redelijk goede reacties teweeg van de Protestantse synode en ook van de Evangelische Omroep, die zich nadrukkelijk tegen deze verklaring uitspraken. Zelfs het Reformatorisch Dagblad kwam tot het standpunt ten opzichte van deze verklaring van zo snel mogelijk intrekken en wonden likken.
En dan het negatieve - olie op het vuur van vooroordelen
Wat ik wel helaas als zeer negatief heb ervaren, is de schaduw die deze verklaring op het geheel van de kerk in onze samenleving maar weer geworpen heeft. De beeldvorming over wie wij zijn als gemeente van Jezus Christus en wat wij willen betekenen in onze samenleving heeft wat mij betreft door deze verklaring een zeer nadrukkelijke knauw gekregen. Immers als deze Nashvilleverklaring meteen op mijn andere werk op de ICT-afdelingen van de Universiteit en de Hoge School van Amsterdam verontwaardigd haar ronde doet weet ik wel in welke groef dit hakt. Deze verklaring goot weer olie op het vuur van de vele vooroordelen die enkele ICT-collega’s vaak hebben over de kerk. Daarbij, vind ik wel, vallen vooroordelen en in het bijzonder hoe je daarmee omgaat ook onder de verantwoordelijkheid van diegene die ze heeft en hoe je als mens bereid bent om nieuwe dingen te leren. Maar het blijft een spel van over en weer, van zenden en ontvangen en daar heeft het uitbrengen van de Nashvilleverklaring niets goeds aan bijgedragen.
Beeld van de 19de eeuw van huwelijk en gezin tot maatstaf
Als je met de bril van een historicus kijkt naar de verklaring van Nashville, valt op, dat daarin juist een beeld van gezin en huwelijk van de puriteinse burgermaatschappij dat zich in de 19de eeuw ontwikkelde tot maatstaf verheven wordt. Zo en niet anders hoort het samenleven van twee mensen met elkaar eruit te zien. Het blijft verklaarbaar, ik probeer het te begrijpen, maar ik hoef het gelukkig niet met ze eens te zijn. Daarbij komt dat ik bij de opstellers, vertalers en ondertekenaars weinig vermogen tot zelfreflectie kan herkennen en daarmee bedoel ik: weinig tot geen vermogen tot relativering van hun eigen dikke ik en het daarbij horende eigen dikke gelijk. Ook hierin lijken ze in een wereldbeeld van de 19de eeuw vast te zitten.
Fundamentalistische omgang met de Bijbel doet geen recht
Christenen zoals zij die de Nashville-verklaring opstellen of ondertekenen leggen een claim op de Schrift, alsof uit de verhalen van de Bijbel een eeuwig geldende en eeuwigdurende moraal valt af te leiden. Het resultaat is vooral dat ze veelal de verhalen van de Bijbel geweld aan doen, en hun eigen dikke ik en wat voor hen waarheid is laten prevaleren boven een open en verwonderend luisteren naar wat ons hier toegezegd wordt. Je kunt niet, zo citeerde Joop Boendermaker Luther, de Bijbel benaderen, zo gedachteloos als een boer in de ochtend in zijn laarzen stapt. De bijbel is geen historiserend geschiedenisboek, denk maar aan de discussie schepping en evolutie, de bijbel is geen moraliserend boek, zoals het door de opstellers van de Nashvilleverklaring wordt misbruikt maar vooral een boek van geloofsgetuigenissen. Getuigenissen die je mag zien als een haast poëtisch-literaire poging om te schetsen hoe deze ene mens uit Nazareth het met zijn leven en sterven bleef wagen met deze God van Israël, en Hij met hem.
Passender publiciteit – kerkasiel en het kinderpardon
Gelukkigerwijs is er ook een passender voorbeeld hoe de kerk in de internationale publiciteit kan komen en dat ik als zeer positief voor de kerk en waar zij voor kan staan ervaar. Ik bedoel het kerkasiel in de Bethelkapel in Den Haag en het humanitaire vraagstuk van het kinderpardon. Juist zo een actie geeft m.i. op een betere manier weer wat de kerk in de samenleving kan betekenen. Een gemeenschap, die opkomt voor een menselijker samenleving, een gemeenschap die weet van een God die bevrijder is, een gemeenschap die handen en voeten wil geven aan de boodschap waar deze God voor staat, ook al is het politiek geen uitgemaakte zaak. Goed dat ook de kerkleiding van de Protestantse kerk zich nadrukkelijk met deze actie verbindt, en de vraag hoe humaan ons systeem vluchtelingen wil en kan behandelen.
Ds. Willy Metzger