Evangelisch-Lutherse Gemeente Het Gooi

Logo PKN

In de jaren zestig, zeventig en ook nog tachtig, was er in kerkelijk Nederland een oecumenisch enthousiasme. De Raad van Kerken groeide in belang, zowel landelijk als plaatselijk. Her en der ontstonden er basisgemeentes van jongeren en ouderen, katholieken en protestanten, kritisch en maatschappelijk betrokken. Inzegeningen van een ‘gemengd huwelijk’ met én een pastoor én een dominee waren populair en bij een oecumenische zondagsdienst was er altijd wel een verzoek om een oecumenische doop. Het delen van brood en wijn was geen taboe meer. De vraag waarom hervormden, gereformeerden, lutheranen en andere protestanten nog gescheiden moesten kerken en gemeente moesten zijn, leidde uiteindelijk tot de Protestantse Kerk In Nederland (PKN).
Het ideaal van ‘Opdat zij allen een zijn’ uit Johannes 17 werd echter steeds meer overschaduwd door een organisatorische en financiële noodzaak om meer samen te werken. Immers, de secularisatie en ontkerkelijking waren een onomkeerbaar proces gebleken. De vergrijzing zette door, het ledental werd kleiner en daarmee ook het aantal vrijwilligers en ambtsdragers. Zo had de oecumene al gauw niet meer de eerste prioriteit van kerken en gemeentes. Beter leek het om tijd, energie en middelen in te zetten voor het overeind houden van de eigen gemeente en het eigen kerkgebouw. In de Rooms-Katholieke kerk werden de regels voor de oecumenische samenwerking aangescherpt en veel verworvenheden zoals een gemeenschappelijk avondmaal / eucharistie waren niet langer mogelijk.

Is het vuur van de oecumene verdwenen? Laten we eens kijken hoe christenen uit de verschillende kerken in Naarden-Bussum elkaar ontmoeten.
Ja, er is een functionerende Raad van Kerken en ja, de pastores treffen elkaar een aantal keer per jaar bij een pastoreslunch. Ja, er zijn regelmatig oecumenische vieringen, zelfs iedere week... Op donderdag is de Koepelkerk opengesteld voor iedereen die stilte en gebed zoekt. De werkgroep Open Kerk organiseert steeds om half één een middagpauzegebed en daar doen de meeste plaatselijke pastores en lekenvoorgangers aan mee.
Ieder jaar, op de eerste zondag van februari, is er een minikerkendag (afwisselend in de Grote Kerk van Naarden en de Koepel-/Mariakerk in Bussum). De gedachte is dat alle kerken hun deuren voor één keer sluiten om met elkaar te vieren. Helemaal lukken doet dat nog niet. Er zijn kleine gemeentes die de eigen dienst niet willen missen en de katholieken moeten behalve die gezamenlijke dienst ook een
eucharistieviering bieden. Maar toch. Hoe hartverwarmend was de viering van 5 februari in de Koepelkerk met een pastoor, een vrijzinnige en een vrij-evangelische predikant. De profeet Jesaja mocht ons wijzen op wat ons als gelovigen te doen staat: ‘Deel je brood met de hongerigen, neem de dakloze zwervers op in je huis en keer je niet af van je medemensen.’ Zo direct en eenvoudig kan geloven zijn. We mochten ons vervolgens gestimuleerd weten door wat Jezus ons voorhoudt: ‘Jullie zijn het licht der wereld’.
Ook op de eerste zondag van de Vredesweek in september is er ieder jaar een oecumenische viering. Dit jaar op zondag de 17e in de Wilhelminakerk met een protestantse en een lutherse voorganger. Vorig jaar namen zo’n 400 kerkgangers deel aan de Vredesdienst in de Sint Jozefkerk.

Sinds een aantal jaar komen in Naarden -eindelijk- protestanten en katholieken in elkaars kerken voor het houden van vespers op de zondagavonden in de 40-dagentijd. Dat was nieuw en wordt inmiddels zeer gewaardeerd.
En dan is er de Vredeswandeling, zoals afgelopen september, waarbij christenen en vertegenwoordigers van de Islamitische Vereniging, het Humanistisch Verbond, de Joodse Gemeente, Vrijmetselaars Loges om Naarden wandelden en met elkaar spraken over ‘Wat ons bindt’... Ook dit jaar is men al volop bezig met de ‘planning’ van de Vredeswandeling op zondag 24 september.
Over het werk van de CCIV (het interkerkelijk vormingswerk) hebben we het dan nog niet eens gehad. Bij de cursussen en lezingen die dit gezelschap organiseert komt steeds een echt gesprek, een echte ontmoeting tot stand.

Oecumene is een groot ideaal, misschien wel te groot. Maar ook een realistische, lagere inzet, helpt ons om ons te realiseren dat in een geseculariseerde wereld er meer is dat christenen met elkaar verbindt dan dat er is dat hen van elkaar scheidt.
ds. Peter Korver