Evangelisch-Lutherse Gemeente Het Gooi

Logo PKN

In de week na zondag Cantate overleed op 3 mei 2018 in de leeftijd van 92 jaar ons gemeentelid en onze oud-predikant Johannes Pieter Boendermaker. We zullen hem missen, met zijn betrokkenheid, met zijn meeleven, met zijn wakkere waarderende kijk op de diensten iedere zondag. Maar ook zullen we hem missen met zijn visie hoe de Lutherse traditie, hoe het Lutherse geluid in Nederland door kan blijven klinken, op de goede toon, passend in deze onze tijd.

Luther en liturgie, deze combinatie was hem als het ware op het lijf geschreven. Zijn enthousiasme en bezieling kwamen voor mij tot uitdrukking in het woord “schitterend”. Het was een voor mij onbekend Nederlands woord, dat ik door hem mocht leren. Dit woord vertolkt voor mij de “drive” van Joop voor Luther en voor de liturgie en de manier waarop hij het overbracht. Een manier die niet zomaar de hoofdmoot was van hoe tegen Luther en liturgie elders in Europa aangekeken werd. Hij liet ons, liet mij kennismaken met de preken van Luther over met name het Oude Testament en waar een andere visie op Luther op z’n plaats was, waar een simpele indeling in wet en evangelie geen hout sneed.

Wat hij inhoudelijk te vertellen had, werd ondersteund door zijn beminnelijke persoonlijkheid. Immers je kon als student en als beginnend predikant bij Joop niet gauw iets fout doen. Dat stimuleerde en gaf je de vrijheid om verder te gaan op het liturgisch veld, met Luthers theologie. Wel gaf hij richtlijnen en goede voorbeelden. Zijn verhalende manier van doen in deze, blijft je bij. En hij was niet gauw te stoppen. In de liturgie, in de theologie, gaf deze manier van doen je ook de mogelijkheden om te zoeken naar hoe jij dacht dat het ook kon, met de opbouw van een dienst, met de keuze van de liederen.

Leven vanuit Gods genade, ook vanuit de liturgie, opstaan tegen de doodsmachten, de doortocht door de dood. Dat was een basis voor hem en kwam liturgisch voor hem het meest tot uitdrukking in de Paasnachtviering. Ook de Paasnachtviering van dit jaar volgde hij nadrukkelijk nog via onze audioservice.

Wat ik hier niet ongenoemd wil laten is zijn inzet voor het Joods-Christelijk gesprek en ook wat hij hierin teweegbracht in de Lutherse Wereldfederatie in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw, samen met Wonno Bleij. Ik vond het dan ook een eer en een zeer dankbare taak om hem te mogen opvolgen in het Overlegorgaan Joden en Christenen en tegelijk afgevaardigde te zijn naar de Lutherse Europese Conferentie voor kerk en Jodendom. Ook al was het 30 jaar later, iedereen kende Joop en zijn verdiensten hierin.

Op vrijdag 11 mei, de dag na Hemelvaart, mochten we in onze kerk in Hilversum van Joop afscheid nemen. Een plek waar hij zich heel zijn leven lang bijzonder mee verbonden wist. De plek ook waar hij afscheid nam van zijn geliefde vrouw Lies en de plek ook waar hij ook 92 jaar geleden op zondag 9 augustus 1925, als dopeling 178 van deze toen jonge gemeente ten doop werd gehouden en waarbij zijn vader, Pieter Boendermaker, de predikant van de Lutherse gemeente Hilversum toen de doop bediende.

Deze plaats gaf dan ook voor hem uitdrukking aan wat hij noemde de continuïteit. Iets wat hij mij bij een van mijn laatste pastorale bezoeken aan hem, toen hij nog graag met onze stagiaire Karin Timmermans wilde kennismaken, zeer beklemtoonde: de voortgang van het vieren van de Opgestane. Een punt dat, zoals hij vertelde voor hem steeds belangrijker is geworden. Aantal aanwezigen in diensten, het had niet zijn focus, maar de intensiteit, de kwaliteit, en dan ook daarvan verhalen, in het licht van de hoop van de opstanding, dat was waar hij voor stond.

In zijn gedicht met de titel Hoop en dat hij voor de gemeente zelf nog een keer ten gehore bracht toen wij in de gemeente in kleine kring aandacht besteedden aan zijn 90ste verjaardag, en dat ook klonk in de dankdienst voor zijn leven komt dit “schitterend” tot uitdrukking. Moge zijn nagedachtenis ons tot zegen zijn.

Ds. Willy Metzger

Hoop is
Dat gevangen zitten niet het laatste is
Dat honger hebben niet het laatste is
Dat rotwerk hebben niet het laatste is
Dat macht niet het laatste is
Dat je werk verliezen niet het laatste is
Dat ik haat je niet het laatste is
Dat steeds maar niet beter worden niet het laatste is
Dat niet mee kunnen komen niet het laatste is
Dat iemand kwijtgeraakt zijn niet het laatste is
Dat schuld hebben aan een ongeluk niet het laatste is
Dat het kan me niet schelen niet het laatste is
Dat ik weet me geen raad niet het laatste is
Dat de wereld is een puinhoop niet het laatste is
Dat een rotstreek niet het laatste is
Dat helemaal alleen zijn niet het laatste is
Dat nergens meer zin in hebben niet het laatste is
Dat nog veel meer niet het laatste is
Dat het allerlaatste niet het laatste is