Evangelisch-Lutherse Gemeente Het Gooi

Logo PKN

Luther in Kampen

De Theologische Universiteit Kampen (TUK) heeft mij per 31 oktober benoemd als bijzonder hoogleraar op de Kooiman-Boendermaker leerstoel voor Luther en de geschiedenis van het (Nederlandse) lutheranisme.
Vanaf mei van dit jaar was ik al als onderzoeker aan de TUK werkzaam.

De TUK is de universiteit van de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt (GKv), een kerkgenootschap dat ontstond door de zogeheten vrijmaking in 1944 en de daaropvolgende jaren uit de Gereformeerde Kerken in Nederland.
De GKv hoort bij de kleine protestantse kerken vanuit de gereformeerde traditie waarmee de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) al geruime tijd gesprekken voert over samenwerking.

Sommigen zullen zich misschien afvragen waarom mijn leerstoel niet aan de Protestantse Theologische Universiteit (PThU) is gevestigd, want dat is immers de universiteit van de PKN, waarin de evangelisch-lutherse kerk is opgegaan.
De PThU heeft al een hoogleraarsplaats Lutherana. Dat staat in lijn met ordinantie 13-2-4 van de kerkorde PKN: 'De Protestantse Theologische Universiteit heeft mede tot taak bij te dragen aan het bewaren en aan de gehele kerk dienstbaar maken van de lutherse traditie'.

De PThU is echter niet de enige universiteit voor studenten die theologie willen studeren. In dit studiejaar 2017/2018 zijn er 524 studenten aan protestantse faculteiten. 30% van hen studeert in Kampen. Voor een kleine universiteit is dat een hoog percentage. Voor het bestuderen, bewaren en uitdragen van de lutherse traditie is het dus strategisch en inhoudelijk van belang niet alleen aan de PThU een leerstoel Lutherstudies te hebben. In de afgelopen zes jaar kon ik als onderzoeker aan de Vrije Universiteit ook al een veel grotere groep studenten bereiken dan alleen binnen de PThU.

Mijn leerstoel in Kampen biedt daarvoor een nog veel betere uitgangspositie. Als bijzonder hoogleraar heb ik meer ruimte en mogelijkheden dan als onderzoeker en in Kampen kan ik Luthers

theologie en de lutherse geschiedenis en traditie in Nederland bij een veel grotere groep theologiestudenten onder de aandacht brengen.
Deze huidige tijd van krimpende kerken onderstreept de noodzakelijkheid van samenwerking en verder kijken dan de eigen groep, wil men maatschappelijk iets betekenen.
Voor de lutheranen als kleinste religieuze gemeenschap is dat nog urgenter. Na 14 jaar PKN blijkt nog steeds dat wij maar al te gemakkelijk over het hoofd worden gezien. Het feit dat er bij de feestelijke dienst op Hervormingsdag jl. in de dom in Utrecht in aanwezigheid van de koning niet eens een lutherse voorganger was, is één van de voorbeelden hiervan.

Voor de TUK is de reformatie een kernthema van haar identiteit, waarmee zij zich ook duidelijk in de gemeenschap van kerken en in de maatschappij profileert. De komst van mijn leerstoel onderstreept dat. De TUK versterkt daarmee haar onderzoek en onderwijs over de reformatie en geeft mij de ruimte om daarin Luther en zijn theologie, en de Nederlandse lutherse traditie en geschiedenis te onderzoeken en te onderwijzen. Tevens versterkt zij daarmee ook de positie en de zichtbaarheid van de Nederlandse lutheranen.

De lutherse traditie in Nederland heeft vanaf het begin nooit alleen maar in lutherse kring een rol gespeld. Al ruim 500 jaar is zij onderdeel van de grote religieuze en culturele kaart van Nederland.
Vanuit mijn hoogleraarsplaats aan de Theologische Universiteit Kampen zal ik vanuit dat perspectief Luther en de (Nederlandse) lutherse geschiedenis en traditie onderzoeken, onderwijzen en in de academische en kerkelijke discussies inbrengen.

prof. dr. Sabine Hiebsch
Kooiman-Boendermaker leerstoel voor Luther en de geschiedenis van het (Nederlandse) lutheranisme,
Theologische Universiteit Kampen.