Evangelisch-Lutherse Gemeente Het Gooi

Logo PKN

 

Een Reformatiezegel voor Spanje

Het Lutherjaar 2017 kreeg de meeste aandacht in de landen waar het lutheranisme een geleefde religie is. Maar ook in hoofdzakelijk katholieke landen zoals Spanje en Portugal werden congressen en lezingen over Luther en de reformatie georganiseerd. In Spanje zal in 2019 opnieuw nationale aandacht zijn voor de reformatie. Na een eerste afwijzing in 2016 heeft de Filatelie-commissie een nieuwe aanvraag gehonoreerd en in april jl bekend gemaakt dat zij in januari 2019 een Reformatiezegel zal uitgeven. Met deze speciale postzegel zal worden herdacht dat 450 jaar geleden – in 1569 – de Reina-Valerabijbel, een van de eerste complete Spaanstalige bijbelvertalingen én wereldwijd de meest gebruikte, werd gepubliceerd. Deze bijbelvertaling heeft de bijnaam 'Biblia del Oso' – 'Bijbel van de Beer' omdat op de titelpagina een beer is afgebeeld die honing eet. Deze titelpagina zal op de postzegel te zien zijn.

Bilia del Oso

De Reina-Valerabijbel heeft een interessante connectie met het Nederlandse lutheranisme. De bijbel dankt haar naam aan de vertaler, Casiodoro de Reina (ca. 1520-1594), en aan Cipriano de Valera (1532-1602), die vanaf 1582 deze vertaling reviseerde. In zijn sterfjaar verscheen de eerste herziene versie.

Casiodoro de Reina was één van de kleurrijkste figuren uit de periode van de reformatie. Als monnik in de Orde van de Heilige Hiëronymus (O.S.H.) in een klooster vlakbij Sevilla kwam hij in aanraking met het gedachtegoed van Luther. Al in 1518/1519 waren Luthers geschriften, in het Latijn of in een Latijnse vertaling, in Spanje bekend. Na 1520 werden zelfs veel van zijn geschriften in het Spaans vertaald. In 1557 wist Reina voor de Spaanse inquisitie te vluchten. In 1562 werd hij in afwezigheid als ketter veroordeeld en zijn afbeelding in een auto-da-fé ritueel verbrand.

Reina verbleef in Genève, Londen, Antwerpen, Frankfurt en Straatsburg, steden die een centrale rol speelden in het herbergen van religieuze vluchtelingen en die daardoor mede vorm gaven aan de verschillende stromingen van de reformatie.
Van 1578 tot 1585 was Casiodoro de Reina predikant van het Franstalige deel van de lutherse gemeente in Antwerpen. Hij schreef onder andere een instructie voor de lutherse huiskerken en een catechismus die in meerdere talen werd gepubliceerd. Toen Antwerpen in 1585 weer onder strikt katholiek bewind kwam, de zgn. Val van Antwerpen, trok hij met het grootste deel van de Franstalige lutheranen naar Frankfurt. In de beginfase van de lutherse gemeenschap in de Noordelijke Nederlanden gaf hij dikwijls vanuit Frankfurt advies in theologische kwesties.

De Spaanse Reformatiezegel zal volgend jaar dus iemand herdenken die ook een belangrijke plaats heeft in de geschiedenis van het Nederlandse lutheranisme.

Prof. dr. Sabine Hiebsch,
Kooiman-Boendermaker Leerstoel voor Luther en de geschiedenis van het (Nederlandse) lutheranisme, Theologische Universiteit Kampen

 

(overgenomen uit de Nieuwsbrief KBLS 2018-2)