Evangelisch-Lutherse Gemeente Het Gooi

Logo PKN

De altaartafel en preekstoel zijn bedekt met zogenaamde paramenten of antependia in de kleuren groen, rood, paars, rozerood of wit, al naar gelang de tijd van het jaar. Paramenten heten liturgische voorwerpen die van textiel vervaardigd zijn. Antepedium heet de bekleding aan de voorkant van de altaartafel, de lezenaar of de kanzel.

Paramenten worden sinds de 9e eeuw gebruikt
De liturgische kleuren van deze paramenten zijn pas in de 9e eeuw in gebruik gekomen, zij het in eerste instantie slechts de kleuren rood en wit. Rood als symbool van de liefde en van het bloed en de onverschrokkenheid der martelaren, wit als symbool van macht, zuiverheid en onschuld. In de 12e eeuw komen daarbij nog het groen, symbool van de hoop en het leven, en het zwart, symbool van de rouw.


Aanvankelijk was het gebruik van de liturgische kleuren facultatief, maar rond 1200 werden zij voor de Latijnse kerk verplicht gesteld. Later voegt men bij deze vier kleuren nog het paars, symbool van de boete.
Rozerode (of rose) paramenten worden bovendien gebruikt op zondag Gaudete in de Adventstijd, en op zondag Laetare; halfvasten of zondag Klein-Pasen. In de Lutherse kerken zijn de zwarte paramenten minder gebruikelijk; men gebruikt hier meest de paarse doeken ter vervanging.

Passend bij de tijd van het kerkerlijk jaar
De groene antependia worden gebruikt tussen Epifaniën en zondag Invocavit en vanaf de eerste zondag na Trinitatis tot de eerste Adventszondag.

De paarse antependia worden gebruikt in de Adventstijd en tussen zondag Invocavit en Goede Vrijdag.

De rozerode antependia worden gebruikt op zondag Laetare (zondag Klein-Pasen) en op zondag Gaudete (3e zondag van de Advent).

De rode antependia worden gebruikt op tweede Kerstdag, de dag van de moord op de onschuldige kinderen in Bethlehem, Pinksteren en voorts op de feest- en gedenkdagen van de kerk, zoals Hervormingsdag.

De witte antependia worden gebruikt tussen Kerstmis en Epifaniën, op Witte Donderdag en tussen Pasen en zondag Trinitatis.